sbo Sectorbestuur Onderwijsarbeidsmarkt

Naar aanleiding van onderzoek naar werken in multiculturele teams wilde het SBO  meer weten over het beleid van Londense scholen met betrekking tot culturele diversiteit. Het organiseerde daarom een studiereis naar Londen en nodigde Nederlandse schoolleiders uit mee te gaan. Didaktief publiceerde twee artikelen over de reis.

De Nederlandse gasten bezochten scholen en spraken met Britse schoolhoofden, leraren, ouders, lerarenopleiders en vakbondsvertegenwoordigers in Haringey. In dit gedeelte van Londen worden 160 talen gesproken. Engels is de eerste taal van slechts 49 procent van de bevolking.

De eigen taal is de eerste taal

Zwarte scholen in Londen benadrukken voortdurend de waarde van de eigen taal en cultuur van hun leerlingen. En dat blijkt te werken. ‘Bij ons gaat de moedertaal niet verloren. Wij moedigen het spreken van de moedertaal juist aan, want als je dat niet doet verlies je je wortels.’ zegt de Eleni Karaoli, coördinator internationale contacten van Hornsey, een meisjesschool voor voortgezet onderwijs. Engelsen zien de andere culturen ook niet als bedreigend, en zeker niet als iets wat de eigen cultuur zou kunnen verdringen. Een van de deelnemers van de studiereis merkte op: ‘De verschillen in etniciteit en iemands eigenheid worden juist gebruikt om te leren.’

‘Grow your own’

Om het leraarschap aantrekkelijk te maken voor etnische minderheden nemen Londense scholen het heft in eigen handen: de wijk in, werven in etnische minderheidsgroepen en zelf opleiden tot leraar.

Toch valt op dat blank overheerst in de lerarenkamers van een aantal scholen. De culturele achtergrond van de leraren is namelijk niet het belangrijkste criterium bij het aannamebeleid. Kwaliteit is dat wel. Met zo’n grote diversiteit is het bovendien ondoenlijk om het lerarenteam een precieze afspiegeling te laten zijn van de leerlingenpopulatie.

Betrokkenheid tussen school en gemeenschap

Scholen in Londen zijn erg betrokken bij de buurt. En het betrekken van ouders bij de school, bevlogen leraren, de cultuur om iets terug te willen geven aan de maatschappij en burgerschapszin leeft er meer dan bij ons.

In de schoolbesturen zitten vertegenwoordigers van ouders, bevolking en personeel. Ouders worden vaak expliciet gevraagd. Als zij Engels spreken en ouders in hun eigen taal kunnen aanspreken worden zij gezien als een goed rolmodel.

Ook de rol van de ouders in de dagelijkse onderwijspraktijk is veel groter dan in Nederland en is bovendien structureel ingebed. Ouders bieden bijvoorbeeld vrijwillig ondersteuning in de klas, worden onderwijsassistent of worden zelfs geworven als (aankomend) leraar.

Veel verder

De conclusie van de deelnemers: hoewel ze in Haringey met het multiculturele onderwijs ook nog niet zijn waar ze willen, zijn ze duidelijk veel verder dan wij.