Column
Column: Een lijstje met moeilijke namen
4 februari 2009Agressie in het onderwijs. Het personeel van het onderwijs krijgt steeds meer te maken met agressie van studenten. Tijdens de tentamenperiode is bij ons op school de situatie zelfs zo erg uit de hand gelopen dat er voor gekozen is om twee beveiligingsmedewerkers in te zetten om het surveillanceteam te versterken. Heftig! Dit en nog meer andere gebeurtenissen hebben ervoor gezorgd dat er verschillende sessies zijn georganiseerd om samen met het onderwijspersoneel te brainstormen over hoe om te gaan met deze ontwikkelingen.
Tijdens de sessie wordt geďnventariseerd waar agressie wordt tegengekomen. In het kader van mijn onderzoek ‘Multiculturele teams in het beroepsonderwijs’, was het oorspronkelijk mijn bedoeling slechts de rol van observant aan te nemen. Een docente vertelt dat studenten door de massaliteit van het onderwijs veel anoniemer zijn geworden voor de docenten. Ze worden niet herkend omdat ze in een groep opereren. Het maakt het lastiger voor de docenten de individuele student erop aan te spreken, omdat ze volledig anoniem zijn. Een andere docente geeft aan dat ze les staat te geven aan een klas van dertig leerlingen, waarvan je een namenlijst hebt met allemaal moeilijke namen. Deze moeilijke namen van de studenten passeren een aantal keer de revue. Mijn voornemen om alleen maar te observeren houdt niet lang stand. Omdat er voor de zoveelste keer gerefereerd wordt aan de moeilijke namen, laat ik van mij horen door te vragen of er met die moeilijke namen een bepaalde groep studenten bedoeld wordt? Hierop wordt ontkennend gereageerd. Voor mij is het echter toch duidelijk dat ze hier de allochtone groep studenten bedoelen. Jaap en Johan kunnen toch geen moeilijke namen zijn voor de docenten?
Als ik, met een Marokkaanse achtergrond, niet altijd in staat ben goed in te schatten of iemand uit Marokko afkomstig is of niet, hoe slagen sommigen docenten er dan in dit onderscheid wel te maken?
Komt het nu door mijn achtergrond dat er op zo een bijeenkomst zo omslachtig wordt gesproken over ‘de ander’. Ik zal daar helaas zelf nooit een antwoord op kunnen geven, omdat ik simpelweg geen vergelijkingsmateriaal heb. Ik kan mezelf nou eenmaal niet omtoveren tot een ‘witte’ Nederlandse. Ondanks mijn achtergrond werden Marokkaanse jongens specifiek genoemd als lastige studenten. Mijn reactie was dat ik die aanduiding toch wel bijzonder vind. De studenten in de massa zijn anoniem en toch slagen docenten erin aan te geven dat het om Marokkaanse studenten gaat. Als ik, met een Marokkaanse achtergrond, niet altijd in staat ben goed in te schatten of iemand uit Marokko afkomstig is of niet, hoe slagen sommigen docenten er dan in dit onderscheid wel te maken? Misschien omdat ze gevoed worden met vooroordelen vanuit de media en daarom ‘de lastige student’, als de Marokkaanse student bestempelen. Sommige docenten knikken instemmend en zijn er eerlijk in dat hun vooroordelen bevestigd worden door met een bepaalde bril naar de werkelijkheid te kijken.
Het was een goed gesprek en dat moet zo doorgaan. Zo kan zelfs het lijstje met moeilijke namen een positieve wending krijgen en kan het blikveld van docenten verbreed worden.